Yaqinda Markaziy Osiyo davlati Tojikistondagi tog‘da toshlarga o‘yilgan qadimgi yunoncha harflar topildi.
Oʻsha hududning Baqtriya hududidagi yunon yozuvida “ Lodzno …ΑΑΑΑΑΕ ΟΗ-LΟ ΑΑΚ-ΑΟΕ” deb yozilgan boʻlib, tarjimasi “Bu Nicholas qirolining soʻzlariga koʻra…” Baqtriya tilini oʻrganish boʻyicha yetakchi mutaxassis Uilyams.
Baqtriya tili asosan yunon yozuviga asoslangan alifboda yozilgan bo’lib, asli alifbo (arya) nomi bilan mashhur. Miloddan avvalgi 323-yilda Aleksandr Makedonskiy Baqtriyani bosib olganidan soʻng, yunon tili uning ellinistik vorislari – Salavkiylar va Yunon-Baqtriya podshohliklarida qariyb ikki asr davomida maʼmuriy til boʻlgan.
Keyinchalik Kushonlar imperiyasi maʼmuriy maqsadlarda yunon tilini saqlab qoldi, lekin tez orada Baqtriyaga oʻtdi. Baqtriyaning Rabatak yozuvida (1993 yilda topilgan va 2000 yilda shifrlangan) Kushon shohi Kanishka (milodiy 127 yil) yunon tilidan (“ion”) baqtriya (“ariya tili”) foydasiga ma’muriy til sifatida voz kechgani qayd etilgan.
Miloddan avvalgi VI asrda Buyuk Kir Baqtriyani bosib olib, uni Fors imperiyasi tarkibiga qo’shib oldi. Miloddan avvalgi 331-yilda Gaugamela (Arbela) jangida Doro III Makedonskiy Iskandar qoʻliga oʻtganida, Baqtriya xaosga uchradi. Mahalliy kuchli qarshilik tufayli Baqtriya qo’zg’olonini bostirish uchun yunon qo’shiniga ikki yil kerak bo’ldi, lekin ularning kuchi eng yaxshi holatda zaif edi.
